Autor: Mateusz Basista

Wyobraź sobie sytuację: ktoś mówi, że miał „prekognicję” i przewidział wypadek samochodowy, który wydarzył się kilka dni później. Czy to możliwe? A może po prostu użył trudnego słowa, by nadać swojej opowieści powagi? „Prekognicja” brzmi naukowo, tajemniczo i… często jest źle rozumiana. To słowo,…

Pewnego dnia, podczas rozmowy o filmie, znajomy powiedział: „To była piękna reminiscencja jego dzieciństwa”. Ktoś od razu zapytał: „Czyli co? On sobie to przypomniał czy to była jakaś wizja?” — i tu właśnie pojawia się problem. Słowo „reminiscencja” brzmi mądrze, ale często nie do…

Byłem kiedyś świadkiem rozmowy, w której ktoś z pełnym przekonaniem powiedział: „Nie poszedłem na spotkanie, aczkolwiek byłem chory.” Reakcja słuchaczy była… mieszana. Ktoś się skrzywił, ktoś inny zapytał: „Ale to w końcu poszedłeś czy nie?” I tu właśnie leży problem – „aczkolwiek” to jedno z tych…

Na jednej z uczelnianych debat teologicznych pewien student z powagą powiedział: „Bóg i człowiek to substancje konsubstancjalne, bo razem działają”. Zapadła cisza, a po chwili profesor poprosił o wyjaśnienie… i dopiero wtedy zaczęły się schody. Słowo „konsubstancjalny” często brzmi mądrze i dostojnie, ale wielu…

Pewien student prawa, zapytany na egzaminie o cechy procesu kontradyktoryjnego, odparł pewnie: „To taki, w którym strony dążą do porozumienia”. Egzaminator uniósł brwi, a sala wstrzymała oddech. Nietrudno o taki błąd, bo słowo „kontradyktoryjny” brzmi obco i myląco, kojarząc się z kompromisem, choć tak naprawdę…

Kilka lat temu usłyszałem w radiu zdanie: „Na dzisiejszym spotkaniu porozmawiamy o strategii firmy, tudzież problemach kadrowych”. Zabrzmiało poważnie, ale… coś tu nie grało. „Tudzież” miało dodać powagi, a w rzeczywistości wprowadziło zamieszanie. To jedno z tych słów, które brzmią mądrze, lecz często są używane…

Pewien znajomy zapytał mnie kiedyś, czy warto aplikować na „wakat”, skoro firma już dawno kogoś zatrudniła, ale ogłoszenie nadal widnieje w sieci. To pytanie odsłoniło spory zamęt, jaki potrafi wywołać to słowo. „Wakat” brzmi dość oficjalnie, a jego znaczenie — choć pozornie proste —…

Kiedyś podczas spotkania ze znajomymi ktoś rzucił zdaniem: „Notabene, ta pizza była lepsza niż ostatnio”. Wszyscy kiwali głowami, ale po minach było widać, że nie każdy wie, co dokładnie znaczy „notabene”. To słowo brzmi mądrze i elegancko, ale jego użycie często budzi konsternację – nie…

Widziałem kiedyś dyskusję na forum, w której ktoś nazwał „sui generis” artystą… i od razu dodał, że to „chyba znaczy, że dziwny”. To dość częsty przypadek: wyrażenie brzmi obco, trochę tajemniczo, więc przypisuje się mu dowolne znaczenie – byle pasowało do kontekstu. Tymczasem „sui…

Pewnego dnia usłyszałem w radiu, że „nagły deszcz i spóźnienie pociągu to nie przypadek, a koincydencja losu”. Brzmiało to intrygująco, ale też dziwnie. Czy „koincydencja” to naprawdę coś więcej niż zwykły zbieg okoliczności? To słowo często pojawia się w sytuacjach, gdy coś się wydarza…

Kiedyś usłyszałem w kolejce do kina, jak ktoś mówi o aktorce: „Ale ona egzaltowana, taka zimna i wyniosła”. Uśmiechnąłem się pod nosem, bo to klasyczny przykład pomyłki. Słowo „egzaltowany” nie oznacza chłodu czy wyniosłości, tylko… wręcz przeciwnie – nadmierną emocjonalność i teatralność. To jeden…