„Ale to przecież to samo!” — usłyszałem kiedyś podczas rozmowy o języku, gdy poruszyłem temat słów „kreatywny” i „twórczy”. Choć na pierwszy rzut oka wydają się synonimami, w rzeczywistości niosą różne odcienie znaczeniowe. Problem pojawia się, gdy zaczynamy używać ich zamiennie, nie dostrzegając subtelnych różnic….
Wyobraź sobie rozmowę podczas spotkania towarzyskiego, w której ktoś mówi: „To już kwestia aksjologii”. I zapada cisza. Nikt nie dopytuje, ale po oczach widać – większość nie wie, co to znaczy. Słowo „aksjologia” brzmi poważnie, naukowo, może nawet groźnie. I właśnie dlatego często wprawia w…
Kiedyś podczas warsztatów językowych ktoś zapytał: „Czy można czuć ambiwalencję do pierogów?”. Zapanowała cisza. Po chwili ktoś inny dodał: „No bo niby je lubię, ale mają za dużo cebuli”. To zabawna, ale trafna ilustracja zamieszania, jakie to słowo potrafi wywołać. „Ambiwalencja” brzmi mądrze i…
Kiedyś podczas zajęć ze studentami usłyszałem zdanie: „To nie błąd, to taka analogia do matematyki!” – i wtedy zrozumiałem, jak często mylimy analogię z uproszczeniem albo wręcz błędnym skojarzeniem. Słowo „analogia” brzmi mądrze, a przez to bywa nadużywane lub używane na wyrost. Problem w tym, że nie każdy…
Pamiętam sytuację, kiedy znajoma powiedziała z pełnym przekonaniem: „Czuję antypatię do czekolady”. Chwila ciszy, konsternacja, a potem pytania: „Czyli… że nienawidzisz słodyczy?” Problem w tym, że słowo „antypatia” często bywa używane zbyt szeroko – niekiedy zamiast „niechęci”, czasem zamiast „niezgodności charakterów”, a bywa, że…
Pamiętam, jak kiedyś w radiu pewien polityk z pełnym przekonaniem stwierdził: „To nie jest łamanie konstytucji, to tylko jej kreatywna interpretacja. Nie popadajmy w falandyzację!”. I tu właśnie pojawił się zgrzyt – słowo zabrzmiało poważnie, ale jego znaczenie nie było wcale oczywiste. „Falandyzacja” to…
Kilka lat temu usłyszałem podczas zebrania: „To nie zła wola, to tylko inercja zespołu”. Część osób pokiwała głowami, ale kilku uczestników spojrzało po sobie zdezorientowanych. Pojęcie „inercja” nie należy do najłatwiejszych. Choć brzmi mądrze i poważnie, jego znaczenie w języku potocznym bywa mylnie rozumiane. Wiele…
Kilka lat temu usłyszałem w radiowej dyskusji: „Nie możemy być zbyt koncyliacyjni, bo to oznaka słabości”. I wtedy mnie tknęło – ile osób naprawdę wie, co znaczy „koncyliacyjny”? To słowo brzmi poważnie, może nawet nieco urzędowo, ale często jest używane zupełnie na oślep. Dla wielu to…
Pamiętam sytuację, gdy znajomy opowiadał o ważnym spotkaniu w pracy i stwierdził: „Na sali zapanowała konsternacja, bo nikt nie wiedział, co powiedzieć. Wszyscy się śmiali.” Zabrzmiało to dziwnie — przecież konsternacja to raczej coś poważnego, a nie wesołego! Właśnie takie nieporozumienia wokół tego słowa są bardzo…
Kilka lat temu usłyszałem w pracy: „Nie ma się co dziwić, on awansował, bo to stary kumpel szefa. Kumoterstwo jak nic!” – i zapadła niezręczna cisza. Wszyscy zrozumieli, co nadawca miał na myśli, ale czy użył tego słowa poprawnie? „Kumoterstwo” to termin, który często budzi emocje…
Pewnego dnia usłyszałem w radiu eksperta od zarządzania, który z przekonaniem powiedział: „Naszym celem jest multiplikacja sukcesów w kolejnych regionach”. Zabrzmiało poważnie, ale… czy właściwie? Choć „multiplikacja” kojarzy się głównie z działaniem matematycznym, coraz częściej pojawia się w języku ogólnym – i tu zaczynają się problemy….
Zdarzyło mi się kiedyś usłyszeć w radiu, że „to był prawdziwy oksymoron – kompletnie pusty tłum”. Uśmiechnąłem się, bo właśnie to wyrażenie było… oksymoronem w czystej postaci! Choć brzmi poważnie i trochę naukowo, słowo „oksymoron” często bywa używane nieprecyzyjnie, a czasem wręcz błędnie. Jedni mylą je…