W trakcie jednej z radiowych debat o Unii Europejskiej jeden z uczestników użył słowa supranacjonalność, dodając: „czyli ta cała ponadnarodowa biurokracja z Brukseli”. Chwilę później jego rozmówca się oburzył: „To nie biurokracja, to właśnie esencja wspólnoty!” – i zaczęła się gorąca wymiana zdań. To świetny…
Pamiętam jedną rozmowę z początkującym tłumaczem, który w oficjalnym dokumencie unijnym przetłumaczył słowo acquis jako „zdobycze”. Brzmiało to… nietypowo, a cała fraza straciła sens. Ten przykład świetnie pokazuje, jak acquis potrafi wprowadzić w błąd, bo wygląda niepozornie, a kryje się za nim cały system prawny. To jedno słowo może…
Wyobraź sobie, że oglądasz debatę o Unii Europejskiej i ktoś mówi: „To niezgodne z akwis communautaire”. Wiele osób kiwa głową, choć tak naprawdę nie do końca wie, o co chodzi. Ten francuski termin bywa używany w prasie, polityce czy administracji, ale jego znaczenie nadal…
Na jednym ze spotkań towarzyskich usłyszałem kiedyś: „To wszystko przez ten cały keynesizm, przecież oni chcą rozdawać pieniądze za nic!”. Zdanie wypowiedziane z przekonaniem, ale… zupełnie nietrafione. Słowo „keynesizm” często wywołuje emocje, zwłaszcza w dyskusjach politycznych czy gospodarczych, ale rzadko towarzyszy mu rzetelne zrozumienie znaczenia. Tymczasem używane bez…
Kilka lat temu, podczas rozmowy o cłach na importowane towary, jeden z uczestników dyskusji stwierdził: „To przecież czysty protekcjonalizm!”. Brzmiało poważnie, ale… zupełnie nie o to mu chodziło. Chciał powiedzieć „protekcjonizm”, czyli politykę gospodarczą chroniącą krajowy rynek – a nie postawę wyższości czy pobłażliwości….
Pamiętam, jak na jednym ze spotkań ktoś z przekonaniem powiedział: „Unia Europejska powinna narzucać państwom członkowskim wszystko zgodnie z zasadą subsidiarności”. Zapanowała niezręczna cisza, bo… właśnie o to w tej zasadzie nie chodzi. Słowo subsydiarność (częściej używane w formie „subsidiarność”) bywa nadużywane lub źle rozumiane, szczególnie w…
Pamiętam rozmowę, podczas której ktoś stwierdził z przekonaniem: „Musimy zmienić paradygmat w naszej kuchni!”. Słuchacze popatrzyli po sobie z konsternacją, ktoś zapytał: „Czy chodzi o rodzaj przyprawy?”. I choć śmiech był serdeczny, to ten moment doskonale ilustruje, jak mylne rozumienie słów potrafi wprowadzić zamieszanie. „Paradygmat” to…
Kiedyś usłyszałem zdanie: „On ma świetną reputację, bo dobrze się ubiera”. Uśmiechnąłem się pod nosem, bo choć intencja była pozytywna, użycie słowa nie do końca trafione. „Reputacja” to nie to samo, co styl czy pierwsze wrażenie. To słowo bywa nadużywane, mylone z opinią, a czasem…
Kiedy w rozmowie o astronomii pada słowo „efemeryda”, widzę nieraz zakłopotanie w oczach rozmówcy. To fascynujące, że słowo o tak precyzyjnym znaczeniu może sprawiać tyle trudności nawet wykształconym osobom. Efemeryda to termin, który pozornie brzmi jak coś ulotnego, ale w rzeczywistości oznacza dokładne, matematyczne przewidywania…
Pewnego dnia usłyszałem w radiu, że ktoś opisał kuchnię jako „eklektyczną, z przewagą schabowego”. Uśmiechnąłem się, bo choć brzmi to zabawnie, świetnie pokazuje, jak często ten termin bywa używany nieprecyzyjnie. „Eklektyczny” to słowo, które brzmi mądrze i elegancko — dlatego kusi, by po nie…
Kilka lat temu usłyszałem w radiu wypowiedź eksperta: „To nie jest relewantny przykład”. Słuchacze byli zdezorientowani — co dokładnie miał na myśli? Czy chodziło o coś ważnego? Czy może coś zgodnego z tematem? Właśnie takie sytuacje pokazują, że słowo „relewantny” mimo swojej profesjonalnej otoczki, potrafi…
„Antycypacja? Aha, czyli coś w stylu niecierpliwego oczekiwania, prawda?” – usłyszałem kiedyś podczas rozmowy o planowaniu wydarzeń. I choć ta intuicja nie jest całkiem błędna, to słowo „antycypacja” kryje więcej, niż się wydaje. Pochodzi z języka nauki, ale coraz częściej pojawia się w codziennym języku…