Kiedyś usłyszałem w radiu, jak ktoś mówi z przekonaniem: „On to bardzo pryncypialny człowiek, potrafi iść na kompromis”. I choć zdanie brzmiało całkiem sensownie, coś tu nie grało. „Pryncypialny” nie oznacza przecież gotowości do ustępstw – wręcz przeciwnie. To jedno z tych słów, które brzmią…
Pewnego razu usłyszałem w radiu debatę, w której jeden z uczestników nazwał wypowiedź drugiego „sofizmatem”. Ten obruszył się, sądząc, że został nazwany… sofistą – czyli kimś elokwentnym. W rzeczywistości nie był to komplement. „Sofizmat” to słowo, które brzmi mądrze i filozoficznie, ale właśnie dlatego często…
Pewnego razu podczas spotkania redakcyjnego ktoś powiedział: „Ten artykuł inkryminuje politykę podatkową rządu”. Nikt nie zareagował, ale w powietrzu zawisło pytanie: czy to słowo na pewno pasuje? „Inkryminowany” brzmi mądrze, ale właśnie przez to bywa używane nie do końca świadomie. Często mylimy jego znaczenie lub stosujemy…
Wyobraź sobie spotkanie firmowe. Ktoś nowy w zespole wita się z szefową słowami „siema”, a potem siada przy stole jako pierwszy. Niby nic strasznego, ale na sali zapada krępująca cisza. To klasyczne faux pas, czyli towarzyski nietakt, który wynika nie z braku kultury, lecz z…
Kiedyś usłyszałem w radiu, jak jeden z gości powiedział: „To słowo ma raczej pejoratywny wydźwięk”. Po chwili prowadzący zapytał: „Czyli pozytywny, tak?”. I tu właśnie widać, jak często „pejoratywny” bywa mylnie rozumiany. To słowo pojawia się w publicznych dyskusjach, recenzjach, artykułach – a mimo…
Pewnego dnia usłyszałem w radiu rozmowę, w której gość określił współczesnych nastolatków jako „nihilistów, którzy nie wierzą w nic, nawet w pizzę”. Uśmiechnąłem się, ale jednocześnie pomyślałem: jak bardzo to słowo bywa mylnie używane. „Nihilizm” to pojęcie, które brzmi poważnie i filozoficznie, ale dla wielu…
Zdarzyło mi się kiedyś usłyszeć w rozmowie: „On ma taką dystynkcję… chyba dlatego, że nosi garnitur”. To zdanie od razu mnie zaciekawiło, bo słowo „dystynkcja” często bywa mylone z samą elegancją czy klasą w wyglądzie. Tymczasem jego znaczenie sięga znacznie głębiej – i wcale nie chodzi wyłącznie…
Kiedy znajomy nie podał ręki starszej osobie na powitanie, tłumacząc to „brakiem obowiązku prawnego”, zrobiło się niezręcznie. Nie dlatego, że popełnił przestępstwo, ale dlatego, że naruszył konwenans społeczny. To słowo bywa źródłem konsternacji – nie każdy wie, czym dokładnie jest, a już tym bardziej, jak…
Wyobraź sobie sytuację: podczas ważnej prezentacji biznesowej ktoś chwali twój projekt słowami „to adekwatne rozwiązanie”. Czujesz satysfakcję czy może lekki niedosyt? To właśnie jeden z tych momentów, gdy słowo „adekwatny” wprowadza niuans znaczeniowy, który łatwo przeoczyć. Termin ten często sprawia trudności, bo balansuje między…
Kiedyś byłem świadkiem zabawnej sytuacji na szkolnym apelu. Prowadzący ogłosił, że „drugie miejsce zdobyli ex aequo dwaj uczniowie”, a ktoś z widowni zapytał szeptem: „To kto wygrał, Ex czy Aequo?” To nie jest odosobniony przypadek. Słowo ex aequo brzmi obco, zawiera literę „x”, nie tłumaczy się…
Niedawno podczas dyskusji o systemach prawnych mój kolega użył słowa „ekspiacja” w kontekście odszkodowania pieniężnego, co wywołało konsternację wśród słuchaczy. Nic dziwnego – to słowo należy do tych terminów, które łatwo błędnie interpretować, zawężając jego znaczenie lub mylnie stosując w niewłaściwych kontekstach. Ekspiacja to…
Pewnego razu usłyszałem w radiu: „To była kuriozalna porażka naszej reprezentacji – przegrali z klasą i godnością”. Zdziwiło mnie to zestawienie, bo coś tu się gryzło. Słowo „kuriozalny” brzmi elegancko, niemal jak termin z wyższych sfer, ale niesie ze sobą znaczenie, które często bywa…